Najczęściej zadawane pytania

Czy „autyzm wirtualny” to diagnoza?

Nie. To określenie, którego używają rodzice. To nie jest diagnoza, a książka nigdy nie przedstawia go jako diagnozy. Książka wyjaśnia, skąd wzięło się to określenie, co ustaliły badania i dlaczego wielu badaczy i wiele dorosłych osób w spektrum autyzmu się mu sprzeciwia.

Czy „autyzm wirtualny” to to samo co autyzm?

Nie. Autyzm to odmienność na całe życie, a dzieci i dorośli w spektrum autyzmu zasługują na szacunek i wsparcie. „Autyzm wirtualny” to określenie: to nie jest diagnoza. Niektórzy rodzice używają go, gdy małe dziecko w domu pełnym ekranów ma opóźnienia, które wyglądają jak wczesne sygnały autyzmu, a tylko ocena rozwoju może powiedzieć, co za tymi opóźnieniami stoi.

Czy książka mówi, że ekrany powodują autyzm?

Nie. Autyzm to odmienność na całe życie, w dużym stopniu dziedziczna. Książka przedstawia, co duże badania ustaliły o ekranach i wczesnym rozwoju, i jasno mówi, że te badania pokazują związki, a nie przyczyny.

Dlaczego książka radzi: żadnych ekranów przed ukończeniem sześciu lat, skoro większość zaleceń mówi o dwóch latach?

Większość instytucji zdrowia publicznego wyznacza granicę na dwóch latach, a Francja, Niemcy i Chiny na trzech; trzynaście hiszpańskich towarzystw medycznych mówi: nic przed ukończeniem sześciu lat. Książka przyjmuje tę późniejszą granicę jako środek ostrożności: małe dzieci niewiele uczą się z ekranu, a ryzyko, na które wskazują badania, rośnie wraz z liczbą godzin i wczesnym rozpoczęciem; żadne z badań, tak jak odczytuje je książka, nie wykazało żadnych wad wczesnego dzieciństwa bez ekranów. Michel Desmurget, francuski neuronaukowiec, zaleca, by przed ukończeniem sześciu lat nie korzystać z ekranów dla rozrywki (Screen Damage, 2023), a Lori Frome radziła rodzicom, by do ukończenia czterech lat dzieci były „jak najbardziej wolne od ekranów” (Healthy Screen Habits Podcast, sezon 14, odcinek 11, listopad 2025). Żadne badanie nie dowodzi, że sześć lat to właściwa granica, i książka o tym mówi.

Czy ta książka to porada medyczna?

Nie. Przekazuje informacje ogólne. Jeśli niepokoi cię rozwój twojego dziecka, porozmawiaj z jego lekarzem. W Stanach Zjednoczonych, jeśli dziecko ma mniej niż trzy lata, możesz też samodzielnie zgłosić się do stanowego programu wczesnego wspomagania rozwoju (early intervention); ocena jest bezpłatna.

Dla kogo jest ta książka?

Dla rodziców i dziadków niemowląt i małych dzieci, opiekunów, nauczycieli oraz specjalistów, którzy pracują z rodzinami.

W jakich formatach jest dostępna?

W miękkiej oprawie, w twardej oprawie i jako e-book. Sklepy znajdziesz na stronie książki.

Czy jest audiobook albo tłumaczenie książki?

Audiobooka jeszcze nie ma. Dostępne jest hiszpańskie wydanie Kindle, Autismo virtual; inne wydania zostaną wymienione na stronie książki, kiedy się pojawią.

Jak działają zwroty?

Książki kupione w sklepie takim jak Amazon podlegają zasadom zwrotów tego sklepu. W sprawie wszystkiego, co kupisz na tej stronie, zobacz Regulamin.

Czy książka wymienia z nazwiska rodzinę ze swojej historii?

Nie. Szczegóły, które mogłyby zdradzić, kim jest ta rodzina, zostały w miarę możliwości zmienione albo pominięte.

Czy mogę cytować książkę albo korzystać z materiałów?

Krótkie cytaty w recenzjach i komentarzach są mile widziane. Strona z prawami autorskimi w książce wyjaśnia, co czytelnicy mogą kopiować: listy i materiał do rozdania z dodatku A, dziennik ekranów, pytania, scenariusz i listę kontrolną z rozdziału 19 oraz przewodnik dla czytelników, dla rodziny albo dla szkoły, programu lub grupy, o ile kopie nie są sprzedawane.