“Sanal otizm” nedir?
“Sanal otizm” bir ifadedir, bir tanı değildir. Ebeveynler bunu, ekranın çok olduğu bir evde küçük bir çocuk erken otizme benzeyen belirtiler gösterdiğinde kullanıyor: daha az göz teması, adı söylendiğinde dönmeme, daha az kelime, daha az işaret etme ve paylaşma. Bu ifadeyi hiçbir tanı kılavuzunda bulamazsınız ve pek çok otizm araştırmacısı ile otizmli yetişkin bu ifadeden hoşlanmıyor. Ekranların otizme neden olduğunu ya da ebeveynlerin buna yol açtığını ima etmesinden kaygı duyuyorlar. Hiçbir çalışma ekranların otizme neden olduğunu göstermemiştir ve hiçbir ebeveyn suçlu değildir. Otizm, ömür boyu süren ve büyük ölçüde kalıtsal bir farklılıktır.
Peki neden bu kadar çok ebeveyn bu ifadeyi arıyor? Çünkü ifadenin arkasında gerçek bir şey var. Bebekler, onlara cevap veren biriyle sırayla konuşarak konuşmayı öğrenir: bir bakış, bir ses, bir karşılık. Ekran sırayla konuşamaz. Küçük çocukların gün boyu kayıtlarında, ekran süresi arttıkça yetişkinlerin söylediği kelimeler de karşılıklı konuşma alışverişleri de azalıyor. Büyük çalışmalar, bir yaşındaki yoğun ekran süresini daha sonraki iletişim gecikmeleriyle ilişkilendirdi; 84.000’den fazla Japon çocuğu kapsayan bir çalışma ise bunun, erkek çocuklarda üç yaşına kadar otizm tanısı alma olasılığının daha yüksek olmasıyla birlikte gittiğini buldu. Buradaki kilit kelime ilişkili: bu çalışmalar ekranların otizme neden olduğunu gösteremez. 46 çalışmayı inceleyen 2023 tarihli bir derleme, yayın yanlılığı için standart bir düzeltme yapıldıktan sonra ekranlar ile otizm arasındaki bağlantının artık istatistiksel olarak anlamlı olmadığını buldu.
Bunun bir aile için anlamı basit. Çocuk otizmli olsun ya da olmasın, öneri aynı: altı yaşından önce, elinizden geldiğince, hiç ekran yok (kılavuzların çoğu iki yaş diyor; altı yaş bir önlemdir), sonrasında az ve birlikte, bol bol konuşma ve oyun. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız bir değerlendirme isteyin ve iyi geçen bir haftada bile randevudan vazgeçmeyin.
Yapay zekâ yardımıyla yazılmış ve alıntılanan kaynaklarla karşılaştırılarak kontrol edilmiştir.
Genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız çocuğunuzun doktoruyla konuşun.