“Sanal otizm” gerçek mi?
Dürüst cevabın iki parçası var.
Gerçek olmayan: ekranların otizme neden olduğu ya da “sanal otizm” diye doktorların tanı koyabileceği ayrı bir durum olduğu fikri. Hiçbir çalışma ikisini de göstermemiştir; “sanal otizm” bir tanı değildir. Otizm ömür boyu sürer ve büyük ölçüde kalıtsaldır; otizmli çocuklar da zarar görmüş değil, bütün birer insandır.
Gerçek olan: uyanık saatlerinin çoğunu ekranlarla geçiren bazı küçük çocuklar otizme benzeyen belirtiler gösteriyor (başını kaldırmama, adına tepki vermeme, az kelime). Ve bazı aileler, ekranlar kapanıp günler yeniden insanlarla dolduğunda bu belirtilerin hafiflediğini bildiriyor. Yayımlanmış raporlar küçük: Amerika Birleşik Devletleri’nde dokuz küçük çocukla yapılmış bir pilot çalışma, İran ve Pakistan’dan vaka serileri ve Fransa’dan klinik tanımlamalar. Hiçbirinde, farkı ekranların yarattığını kanıtlayacak türden bir karşılaştırma grubu yoktu. Üstelik çocuklar bu yaşta pek çok nedenle hızla değişir.
Demek ki bu ifade, bilimin henüz cevaplamadığı gerçek bir soruya işaret ediyor. Kesin olan şu: bebekler dili, onlara cevap veren insanlardan öğrenir ve Dünya Sağlık Örgütü’nden Birleşik Krallık hükümetine kadar sağlık otoriteleri artık iki yaşından küçük çocuklar için ekranın hiç ya da neredeyse hiç olmamasını öneriyor.
Çocuğunuz bu belirtileri gösteriyorsa hangi açıklamanın doğru olduğunu öğrenmek için beklemeyin. Ekranları kesin ve bir değerlendirme isteyin. Ekranları kesmenin hiçbir maliyeti yok; Amerika Birleşik Devletleri’nde üç yaşından küçük çocuklar için erken müdahale değerlendirmesi ücretsizdir ve başka pek çok ülkede de karşılanır.
Yapay zekâ yardımıyla yazılmış ve alıntılanan kaynaklarla karşılaştırılarak kontrol edilmiştir.
Genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız çocuğunuzun doktoruyla konuşun.